Körfez başkentlerinde siren sesleri: Hava savunma sistemleri çaresiz mi?

İran’ın başlattığı "Sadık Vaat 4" operasyonunun 88. dalgasında, Körfez’in kalbi hedef alındı:

• Dubaı: Hükümet ofisi patlamaları doğruladı; hava savunma sistemleri devreye girerken şarapneller konutlara isabet etti.

• Riyad: Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, başkente yönelik yoğun İHA saldırısını duyurdu. El Harc bölgesinde evler hasar gördü.

• Doha: Katar’ın başkentinde ABD üslerine yönelik saldırıların ardından ardı ardına patlama sesleri yükseldi.

• Erbil: Uluslararası havalimanı yakınlarında şiddetli patlamalar kaydedildi.

Trump'ın hedefindeki su ve ilaç tesisleri vuruldu

ABD Başkanı Donald Trump'ın bizzat işaret ettiği İran’ın stratejik su arıtma tesislerinde ağır hasar meydana geldi. Eş zamanlı olarak düzenlenen saldırılarda, İran'ın kanser ve anestezi ilacı üreten en büyük şirketi de vurularak üretim zinciri tamamen saf dışı bırakıldı.

Körfez müttefiklerinden Trump'a: "İran'ı bitirene kadar durmayın!"

Sızan haberlere göre Suudi Arabistan ve BAE, İran’ın hava saldırılarıyla "yeterince zayıflatılmadığını" düşünüyor. Körfez liderlerinin Beyaz Saray’a, İran’ın dini ve askeri liderliği tamamen tasfiye edilene kadar askeri harekatın, gerekirse kara harekatı dahil olmak üzere sürdürülmesi yönünde ağır baskı uyguladığı iddia ediliyor.

İsrail Lübnan'da kalıcı: Litani'ye kadar işgal!

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan’ın güneyinde kalıcı bir tampon bölge kurulacağını ve işgalin Litani Nehri’ne kadar genişletileceğini duyurdu. Bölgede göğüs göğüse çarpışmalar sürerken, İsrail’in kayıpları artıyor; Tahran ise elektrik kesintileriyle karanlığa gömülmüş durumda.

NATO Savunma Kalkanı Devreye Girdi

Hava sahası ihlali gerçekleştiği andan itibaren radar sistemleri tarafından takip edilen mühimmat için savunma protokolleri başlatıldı. Doğu Akdeniz’de konuşlu bulunan NATO hava ve füze savunma unsurları, Türk hava sahası üzerindeki tehdidi henüz hedefine ulaşmadan başarıyla bertaraf etti.

"Tereddütsüz Müdahale Ediliyor"

MSB’den yapılan resmi açıklamada, Türkiye’nin egemenlik haklarına ve toprak bütünlüğüne yönelik hiçbir tehdide geçit verilmeyeceği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:

"Ülkemizin topraklarına ve hava sahasına yönelen her türlü tehdide karşı gerekli tedbirler kararlılıkla ve tereddütsüz bir şekilde alınmakta, bölgedeki bütün gelişmeler millî güvenliğimiz öncelenerek dikkatle takip edilmektedir."

Bölgesel Gerilim Kapıda

İran ve İsrail arasındaki karşılıklı saldırıların gölgesinde yaşanan bu olay, Türkiye'nin sınır güvenliği konusundaki teyakkuz halini en üst seviyeye çıkardı. Doğu Akdeniz’deki NATO varlığının bu müdahaledeki rolü, bölgedeki askeri dengeler açısından da büyük önem taşıyor.

"Tam Ölçekli İşgal Değil, Nokta Operasyonlar"

Askeri kaynaklar, olası harekatın bir "işgal" niteliği taşımayacağını, ancak Özel Harekat kuvvetleri ile konvansiyonel piyade birliklerinin eş güdümlü yürüteceği yüksek riskli saldırılardan oluşacağını belirtiyor. Operasyonun temel hedefleri arasında şunlar yer alıyor:

• Hark Adası: İran’ın Basra Körfezi’ndeki en kritik petrol ihracat merkezinin kontrol altına alınması.

• Hürmüz Boğazı: Gemileri hedef alabilecek füze sistemlerinin ve silahların imha edilmesi.

• Stratejik Tesisler: İran’a ait İHA ve füze üretim merkezlerinin etkisiz hale getirilmesi.

"İlk 4 Haftadan Çok Daha Tehlikeli"

Yetkililer, kara harekatının hava saldırılarına kıyasla çok daha büyük riskler barındırdığına dikkat çekiyor. Amerikan birliklerinin İran topraklarında; el yapımı patlayıcılar (EYP), intihar İHA’ları ve sofistike füze sistemleri gibi asimetrik tehditlerle karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor. Bu durum, ABD ordusunun bölgedeki kayıplarının artabileceği endişesini de beraberinde getiriyor.

Orta Doğu’da Sevkiyat Hareketliliği

Binlerce askerin ve askeri teçhizatın bölgedeki üslere konuşlandırılması, operasyonun her an başlayabileceği şeklinde yorumlanıyor. Trump yönetiminin, İran’ın misilleme kapasitesini tamamen kırmak amacıyla bu "haftalar sürecek" stratejiyi masada tuttuğu belirtiliyor.

"NATO Büyük Bir Hata Yaptı"

Trump, ABD'nin her yıl savunma için yüzlerce milyar dolar akıttığı NATO ülkelerinin kriz anında ortadan kaybolduğunu iddia etti. "Onlar bizim yanımızda değilse, biz neden onların yanında olalım ki?" diyen Trump, "Eğer büyük bir kriz olursa garanti ederim ki orada olmayacaklar. Bundan dersimizi aldık, yanımızda durmayarak büyük bir hata yaptılar" ifadelerini kullandı.

"Hürmüz Değil, Trump Boğazı!"

Konuşması sırasında bölgenin en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı'ndan bahsederken yanlışlıkla "Trump Boğazı" ifadesini kullanan ABD Başkanı, durumu hemen düzelterek esprili bir dille medyaya yüklendi: "Şimdi yalan haber medyası bunu yanlışlıkla söylediğimi yazacak. Bende yanlışlık olmaz!"

İran Operasyonu ve Sırada Küba Var!

İran'daki rejim için "İki günde bir havaya uçuyorlar, liderleri kim bilmiyoruz" diyen Trump, ellerinde hala 3 bin 554 hedef olduğunu ve operasyonun çok çabuk biteceğini savundu. Bu müdahalelerin Kongre onayı gerektirmemesi için "savaş" değil "askeri operasyon" tanımını kullandığını açıkça itiraf eden Trump, bir sonraki hedefin ise Küba olduğunu belirterek salonda soğuk rüzgarlar estirdi.

Nobel Barış Ödülü Sitemi

Başkanlığı döneminde 8 savaşı durdurduğunu iddia eden Trump, Nobel Barış Ödülü'nü alamamasına da değindi. Kendine has üslubuyla, "Eğer ben Nobel Barış Ödülü almadıysam, kimse asla alamaz" diyerek ödül komitesine tepki gösterdi.

Hedefte Füze ve Patlayıcı Tesisleri Var

İsrail ordusunun iddiasına göre, hava saldırıları İran'ın 3 farklı bölgesinde yoğunlaştı. Hedef alınan noktalar arasında şunlar yer alıyor:

• Gelişmiş Patlayıcı Düzenekleri Merkezi: İran Savunma Bakanlığına ait olduğu belirtilen üretim tesisi.

• Balistik Füze Fabrikaları: Uzun menzilli füzelerin parçalarının üretildiği stratejik tesisler.

• Hava Savunma Altyapısı: Uçaksavar füzelerinin üretim ve depolama noktaları.

28 Şubat’tan Bu Yana Dinmeyen Fırtına

İsrail ve ABD’nin 28 Şubat’ta başlattığı saldırılar, eski İran lideri Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybetmesine neden olmuştu. Tahran yönetimi ise bu saldırılara İsrail’in yanı sıra bölgedeki ABD üslerinin bulunduğu Katar, BAE ve Bahreyn’deki hedefleri vurarak karşılık vermişti. Washington ve Tahran arasında gizli müzakerelerin sürdüğü bir dönemde gelen bu son hava saldırısı, diplomasi masasının devrildiğine dair en güçlü işaret olarak yorumlanıyor.

Bölge Ülkeleri Teyakkuzda

İsrail ordusu "operasyon tamamlandı" mesajı verirken, İran kanadından gelecek misilleme ihtimali nedeniyle tüm bölge ülkeleri hava savunma sistemlerini en üst seviyeye çıkardı. 50 savaş uçağının İran hava sahasına girerek gerçekleştirdiği iddia edilen bu operasyon, 2026 yılının en büyük askeri hamlelerinden biri olarak tarihe geçmeye aday.

ABD Üssünde Dev Hasar: Uydu Görüntüleri Paylaşıldı

İran medyası, Suudi Arabistan sınırları içerisinde yer alan bir ABD askeri üssüne düzenlenen saldırının sonuçlarını paylaştı. Uydu görüntülerinde üste ağır hasar meydana geldiği görülürken, çok sayıda ABD askerinin yaralandığı bildirildi. Pentagon’dan henüz resmi bir rakam gelmezken, Tahran bu saldırıyı "stratejik bir cevap" olarak nitelendirdi.

4 Ülkede Birden Alarm: BAE, Umman, Bahreyn ve İsrail...

Savaşın ateşi bugün Körfez ülkelerine sıçradı:

• BAE (Abu Dabi): Bir balistik füzenin havada imhası sırasında düşen şarapneller KEZAD bölgesinde yangın çıkardı, 5 kişi yaralandı.

• Umman (Salala Limanı): Stratejik öneme sahip liman 2 İHA ile vuruldu. Vinçlerde hasar meydana gelirken bir işçi yaralandı.

• Bahreyn: Ülkede bugün 6. kez sirenler çaldı. İçişleri Bakanlığı halka "Sığınaklara gidin" çağrısı yaptı.

• İsrail (Hayfa ve Lübnan Sınırı): Hizbullah'ın roket saldırısında 9 İsrail askeri yaralandı. Kuzeydeki Hayfa Körfezi şiddetli patlamalarla sarsıldı.

Hürmüz Boğazı’nda Kritik Anlaşma: Tayland’a İzin Çıktı!

Enerji piyasalarını rahatlatacak bir haber ise Uzak Doğu’dan geldi. Tayland Başbakanı Anutin Çarnvirakul, Tahran ile vardıkları anlaşma sonucu Tayland petrol gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş izni aldığını duyurdu. Orta Doğu petrolüne bağımlı olan Tayland için bu gelişme "hayat öpücüğü" olarak yorumlandı.

Bölge Diken Üstünde

İran'ın eş zamanlı olarak Hizbullah üzerinden İsrail'in kuzeyini, İHA ve füzelerle ise Körfez ülkelerini hedef alması, savaşın yayılma hızının kontrol edilemez noktaya geldiğini gösteriyor. 6 Nisan'da Trump'ın enerji tesislerine yönelik vereceği karar öncesi, sahadaki bu hareketlilik "diplomasi öncesi son büyük gövde gösterisi" olarak değerlendiriliyor.

"Müzakereler İyi Gidiyor, İran Anlaşma İstiyor"

Trump, İran ile yürütülen diplomatik temasların olumlu seyrettiğini vurgularken, Tahran yönetiminin anlaşma masasına oturmak için "yalvardığını" öne sürdü. Sosyal medya paylaşımında, "İran'ın enerji altyapısını vurma sürecini 10 gün daha dondurdum. Yeni tarih ABD saatiyle 20.00 olarak belirlendi" ifadelerini kullanan Trump, aynı zamanda NATO’ya da sert bir mesaj göndererek, bu süreçte destek vermeyen müttefiklerini "unutmayacağını" belirtti.

İran’ın Yanıtı: "Şartlar Henüz Oluşmadı"

Tahran yönetimi, ABD’nin sunduğu 15 maddelik ateşkes önerisine resmi yanıtını iletti. Ancak İran tarafı, mevcut teklifin kalıcı bir barış için yeterli olmadığını savunuyor. İran’ın karşı masadaki temel talepleri şunlar:

• Savaş Tazminatı: Operasyonlar sırasında oluşan yıkımın telafi edilmesi.

• Suikastların Durdurulması: Üst düzey yetkililere yönelik saldırıların sona ermesi için garanti verilmesi.

• Hürmüz Boğazı: Deniz trafiği ve enerji hatları üzerindeki baskının hafifletilmesi.

Hürmüz Boğazı Krizinde 10 Günlük Mühlet

Trump, geçtiğimiz hafta Hürmüz Boğazı’nın trafiğe açılmaması durumunda enerji altyapısının hedef alınacağını duyurmuştu. Önce 48 saat, ardından 5 gün ek süre tanıyan ABD Başkanı, şimdi ise 10 günlük bir "son şans" daha verdi. Bölge ülkeleri Katar, BAE ve Bahreyn’deki ABD üslerinin de hedef alındığı bu kanlı süreçte, 6 Nisan tarihi Orta Doğu için ya bir ateşkesin başlangıcı ya da enerji savaşlarının yeni bir evresi olacak.

"Hark Adası Mayınlarla Kuşatıldı"

İran’ın bu sert çıkışı sadece sözde kalmadı. CNN’de yer alan bilgilere göre Tahran yönetimi, olası bir kara harekatına karşı stratejik Hark Adası’nı adeta bir kaleye dönüştürdü. Adaya yoğun bir asker sevkiyatı yapılırken; hava savunma sistemleri, MANPAD’ler ve tanksavar mayınlarıyla katmanlı bir savunma hattı kuruldu. ABD’li yetkililer, bölgedeki bu tahkimatın herhangi bir operasyon durumunda "ağır kayıplar" verme riski taşıdığı konusunda Pentagon’u uyarıyor.

Trump'tan Prens Selman'a Övgü: "O Bir Savaşçı!"

İran cephesinde bu hareketlilik yaşanırken, ABD Başkanı Donald Trump’tan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MBS) hakkında dikkat çeken açıklamalar geldi. Oval Ofis’te konuşan Trump, "O bir savaşçı. Bizimle birlikte savaşıyor. Suudi Arabistan mükemmel bir performans sergiledi" ifadelerini kullandı. Bu sözler, Riyad’ın ABD’ye İran’a yönelik "kara harekatı" önerdiği iddialarının gölgesinde gelmesi bakımından manidar bulundu. Riyad yönetimi bu iddiaları yalanlasa da, Trump’ın "koordinasyon" vurgusu bölgedeki ittifakın derinliğini gözler önüne serdi.

Petrol Piyasalarında "Hürmüz" Depremi

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki otoritesini koruma kararlılığı ve enerji hatlarına yönelik riskler, küresel petrol piyasalarını da vurdu. Petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar yaşanırken, dünyanın en büyük ihracatçılarından Suudi Arabistan denklemin tam merkezine yerleşti. Riyad, hem enerji arzının güvenliği hem de İran’ın bölgesel etkisini dengelemek amacıyla Washington ile en üst düzeyde askeri ve diplomatik koordinasyon içinde hareket etmeye devam ediyor.

"Müzakereyi Meşru Görmüyoruz"

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na konuşan üst düzey yetkililer, mevcut şartlar altında bir ateşkesin veya müzakere masasına oturmanın "mantık dışı" olduğunu savundu. Anlaşmaları ihlal eden taraflarla pazarlık yapmayacaklarını belirten yetkililer, ABD’nin ateşkes için yoğun çaba sarf ettiğini ancak Tahran’ın bu teklifleri elinin tersiyle ittiğini kaydetti. İran cephesinden yapılan en çarpıcı açıklama ise doğrudan Beyaz Saray’ı hedef aldı: "Savaşın sona erme zamanının Trump tarafından dikte edilmesine izin vermeyeceğiz. Savaşın sonunu biz belirleriz!"

İran’ın Masadaki 5 Ağır Şartı

Tahran yönetimi, sadece bir ateşkesi değil, savaşın tamamen sona ermesi için vazgeçilmez gördüğü 5 maddelik şart listesini dünya kamuoyuna duyurdu:

• Saldırıların Durması: Düşman tarafından yürütülen tüm saldırı ve suikast operasyonları tamamen son bulmalı.

• Somut Garantiler: İran'a bir daha savaş dayatılmayacağına dair uluslararası ve hukuki garantiler verilmeli.

• Savaş Tazminatı: Net bir şekilde tanımlanmış ve garanti altına alınmış savaş tazminatları ödenmeli.

• Bölgesel Barış: Tüm direniş gruplarını kapsayacak şekilde tüm cephelerde savaş sona ermeli.

• Hürmüz Boğazı: İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemen otoritesi uluslararası alanda tanınmalı ve korunmalı.

Tahran’da Füze Ve Tank Gövde Gösterisi

Açıklamaların yapıldığı saatlerde İran, kendi üretimi olan yeni nesil füze ve tanklarını başkent Tahran’da sergileyerek askeri gücünü bir kez daha hatırlattı. Yetkililer, bu şartlar kabul edilmediği sürece herhangi bir "ateşkes" terimini tanımayacaklarını, yalnızca şartların tam kabulü halinde "savaşın sona ermesini" onaylayacaklarını altını çizerek belirtti.

Irak Savaşından Çok Daha Kötü Bir Senaryo

Konuşmasında geçmişteki hatalara atıfta bulunan Başbakan Sanchez, mevcut durumu 2003 yılındaki Irak işgaliyle kıyasladı. Tarihin tekerrür ettiğini savunan Sanchez, "Bu, ABD’nin Irak’taki hukuk dışı savaşıyla aynı senaryo değil, çok daha kötüsüyle karşı karşıyayız. Etkisi çok daha geniş ve çok daha derin olabilecek bir durum bu" ifadelerini kullandı. Sanchez, İran’a yönelik bu operasyonların insani, ekonomik ve güvenlik açısından yaratacağı ağır maliyetleri İspanya’nın ödemeye hazır olmadığını vurguladı.

Üslerin Kullanımına Kesin Yasak Geldi

Sanchez hükümetinin en dikkat çeken kararı ise İspanya’ya ait hava ve deniz üslerinin İran’a yönelik saldırılarda kullanılmasına izin vermemesi oldu. Bu karar, İspanyol seçmenler nezdinde de büyük destek görüyor. Yapılan son anketlere göre seçmenlerin yüzde 53’ünden fazlası üslerin ABD’ye kapatılmasını destekliyor. Sanchez, "Ben başbakan olduğum sürece İspanya ne hukuk dışı saldırılara katılacak ne de özgürlük kisvesi altında sunulan yalanlara ortak olacaktır" diyerek kararlılığını yineledi.

Sessiz Kalmak Akıllıca Değil Korkaklıktır

ABD ve İsrail’in yürüttüğü savaşı "devasa bir hata" olarak tanımlayan İspanyol lider, savaşın sıradan insanların hayatını felakete sürükleyeceği uyarısında bulundu. Ekonomik, sosyal ve çevre politikalarındaki hedeflerin bu savaşla birlikte gerileyeceğini belirten Sanchez, uluslararası topluma seslenerek, "Haksız bir savaş karşısında sessiz kalmak akıllıca değil, korkaklıktır" dedi. Sanchez’in bu çıkışı, muhalefetteki Halk Partisi’nin (PP) 2003’teki tutumu nedeniyle yaşadığı güç kaybını hatırlatarak iç siyasette de elini güçlendirdi.

Erdoğan’ın Kararlı Tutumu Takdire Şayandır

Pezeşkiyan, mesajında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı "aziz kardeşim" olarak nitelendirirken, Türkiye’nin saldırgan politikalara karşı sergilediği duruşu övdü. İran lideri, "Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın saldırgan rejimi kınama konusundaki kararlı tutumu takdire şayandır. Kardeş Türk milleti, İslam ümmetiyle dayanışmada önemli bir rol üstlenmiştir" ifadelerini kullandı. Bu mesaj, bölgedeki savaşın seyrini değiştirebilecek diplomatik bir yakınlaşmanın sinyali olarak yorumlandı.

Türkiye Pakistan Ve Mısır’dan Kritik Arabuluculuk Hamlesi

Savaşın durdurulması için diplomatik kanallar da hareketlendi. Aralarında Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın da bulunduğu ülkelerin, önümüzdeki 48 saat içinde ABD ve İranlı yetkilileri aynı masada buluşturmak için yoğun bir çaba sarf ettiği ileri sürüldü. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın "Türkiye, doğruya doğru diyebilen nadir ülkelerden biridir" vurgusuyla örtüşen bu hamle, bölgede ateşkes umutlarını yeniden yeşertti.

Irak Saldırıları Birleşmiş Milletler’e Taşıyor

Ulusal Güvenlik Konseyi’nde alınan kararlar doğrultusunda Irak Dışişleri Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) resmi bir şikayet sunmak için hazırlıklara başladı. Ülke genelinde, özellikle Enbar vilayetindeki Haşdi Şabi noktaları ile Erbil’deki Peşmerge karargahlarını hedef alan saldırıların durdurulması ve uluslararası kamuoyu tarafından kınanması için çağrıda bulunulacak. Bağdat yönetimi, askeri müdahalelerin durması için diplomatik kanalları sonuna kadar zorlayacağını bildirdi.

Büyükelçiler Bakanlığa Çağrılarak Nota Verildi

Irak diplomasisinde nadir görülen bir adım atılarak, hem ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği Maslahatgüzarı hem de İran’ın Bağdat Büyükelçisi aynı anda bakanlığa çağrıldı. İlgili temsilcilere, kendi topraklarından veya kendi güçleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlara ilişkin resmi protesto notası tevdi edildi. Bölgesel bir savaşın içine çekilmek istemeyen Irak hükümeti, camiayı ve uluslararası aktörleri sağduyuya davet ederken, güvenliğin tesisi için kapsamlı bir izleme süreci başlatıldığını ilan etti.

Bazı Büyük Ekonomiler On Yıl İçinde Kaynaklarını Tüketebilir

OPEC verilerine göre yapılan son analizler, Birleşik Krallık, Norveç ve Çin gibi dev ekonomilerin mevcut üretim hızlarıyla kritik bir eşikte olduğunu gösteriyor. Birleşik Krallık’ın Kuzey Denizi rezervlerinin 10 yılın altına düşmesi, Norveç'in ise yeni keşiflere rağmen düşüş trendine girmesi dikkat çekiyor. Dünyanın en büyük tüketicilerinden olan Çin ve Hindistan’ın ise yerli üretim noktasında dışa bağımlılığının önümüzdeki on yılda daha da derinleşmesi bekleniyor.

Orta Doğu Ülkeleri Rezerv Gücüyle Stratejik Üstünlüğünü Koruyor

Kısa vadeli risk taşıyan ülkelerin aksine, Suudi Arabistan, İran, Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler 50 yılın üzerindeki rezerv kapasiteleriyle enerji piyasalarındaki hakimiyetlerini sürdürüyor. Dünyanın en büyük rezervine sahip olan Venezuela ise üretim sorunlarına rağmen listedeki yerini koruyor. ABD ise kaya petrolü teknolojisiyle üretimini yüksek tutsa da rezerv-üretim dengesinde yaklaşık 12 yıllık bir periyotla sürekli yeni keşiflere ihtiyaç duyuyor.

Hürmüz Boğazı'nın açılması için verilen 48 saatlik sürenin dolmasına ramak kala, ABD Başkanı Donald Trump’tan şaşırtıcı bir hamle geldi. Florida yolunda konuşan Trump, "Çok verimli görüşmeler yaptık, neredeyse her konuda anlaştık" diyerek barışın sinyalini verdi.

Gizli Diplomasinin Aktörleri: Kushner ve Witkoff Sahada

Telegraph'ın iddiasına göre, Trump'ın özel temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff, hafta sonu Miami ve Cenevre'de mekik dokudu. Umman Dışişleri Bakanı ve Ukrayna heyetiyle yapılan görüşmelerin, İran'la yapılacak olası anlaşmanın temelini oluşturduğu öne sürülüyor. Ancak İran Meclis Başkanı Galibaf, bu iddiaları "sahte haber" olarak nitelendirip reddetti.

Türkiye’nin Kritik Rolü: Riyad Zirvesi

Wall Street Journal, bölgedeki tansiyonu düşürmek için Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri bakanlarının Riyad’da acil toplandığını bildirdi. Zirvedeki en büyük engel ise muhatap eksikliği oldu; İran'ın pragmatik ismi Ali Laricani'nin İsrail tarafından öldürülmesi müzakere kanallarını tıkadı.

Ekonomik Nefes Borusu: Petrol Yüzde 11 Çakıldı!

Trump’ın saldırıları 5 gün erteleme kararı piyasalara ilaç oldu:

• Brent Petrol: Varil başına %11 düşerek 100 doların altına indi.

• Borsalar: Dow Jones ve S&P 500 endeksleri yükselişe geçti.

• Altın: Güvenli liman arayışının hafiflemesiyle sert dalgalanmalar yaşandı.

Agresif Planlar Rafta mı?

New York Times’a göre diplomasi öne çıksa da askeri seçenekler tamamen masadan kalkmış değil. Trump’ın hala İran’ın petrol merkezi Harg Adası'nı ele geçirme ve uranyum tesislerine yönelik operasyon planlarını değerlendirdiği iddia ediliyor.

Steinmeier, Almanya Dışişleri Bakanlığının İkinci Dünya Savaşı sonrası yeniden kurulmasının 75. yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen etkinlikte konuştu.

ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırılara işaret eden Steinmeier, "Bu savaş siyasi açıdan feci bir hatadır ve beni en çok sinirlendiren de budur. Eğer amacı İran’ı nükleer bomba yolunda durdurmaksa, bu gerçekten önlenebilir, gereksiz bir savaştır." dedi.

- "Bu savaş, bana göre uluslararası hukuka aykırıdır"

Steinmeier, dış politikanın daha pragmatik ve etkili hale gelmesinin uluslararası hukuku bir kenara bırakmak anlamına gelmediğini vurgulayarak, "Uluslararası hukuku ihlal etmeyi ihlal olarak adlandırmamak, dış politikamızı daha ikna edici hale getirmez. Bununla Gazze Savaşı sırasında da uğraşmak zorunda kalmıştık ve İran Savaşı'nda da bununla başa çıkmak zorundayız. Zira bu savaş, bana göre uluslararası hukuka aykırıdır." diye konuştu.

İran ile 2015'te yapılan nükleer anlaşmanın önemine dikkati çeken Steinmeier, "İmza töreninde dönemin ABD Dışişleri Bakanı 'Bu anın tarihsel önemini küçümsemeyelim. Bu anlaşma ile savaşı önlüyoruz' demişti ancak Başkan Donald Trump, ilk görev süresinin ikinci yılında anlaşmayı feshetti, ikinci görev süresinde ise savaş yürütüyor." ifadelerini kullandı.

Steinmeier, uluslararası hukukun ve düzenin meşruiyet kaynağı olarak önemini hiç kaybetmediğini savunarak, şunları söyledi:

"Avrupa Birliği de hukuk ve kurallar üzerine kurulmuştur. Eğer kaba gücün dünya görüşünü kendimize mal edersek, Avrupa Birliği kendi içinde çökecektir. Bugün ibre diğer yöne doğru sallanıyor, uluslararası hukuka atıfta bulunmak naif, diplomasi etkisiz, dış kültür politikası gereksiz, tek önemli olan askeri güç. Klasik diplomasiyi, askeri güce dayalı cesur bir dış ve güvenlik politikasının zayıf kolu olarak gören medya yorumlarını okuduğumda gözlerime inanamıyorum."

- Rusya, Avrupa güvenlik düzenini ihlal etti

Steinmeier, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşa da değinerek, "Rusya'nın Ukrayna'ya olan saldırıları Avrupa güvenlik düzeninin ilkelerini temelden ihlal etmiştir." dedi.

Rus tanklarının "Ortak bir Avrupa Evi" tasarlama çabalarını yerle bir ettiğine dikkati çeken Steinmeier, "Avrupa bugün güvenliğini Rusya ile değil, Rusya'ya karşı organize etmelidir." diye konuştu.

- Transatlantik ilişkilerde kopuş

Steinmeier, Rusya ile kopuşun benzerinin transatlantik ilişkilerde de yaşanmaya başladığına işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Rusya ile ilişkilerde 24 Şubat 2022'den öncesine geri dönüş olmayacağına inandığım gibi, transatlantik ilişkilerde de 20 Ocak 2025'ten öncesine geri dönüş olmayacağına inanıyorum. Kırılma noktası ve Amerikan süper güç politikasına duyulan güvenin yitirilmesi çok derin. Sadece müttefikler arasında değil, dünya çapında. Gelecekteki bir ABD hükümeti de artık dostane hegemon ve liberal uluslararası düzenin garantörü rolünü kolayca sürdüremeyecektir."

Steinmeier, Rusya'ya aşırı bağımlılığın kendilerini ne kadar savunmasız hale getirdiğini acı şekilde deneyimlediklerini ve bu nedenle transatlantik ilişkilerde de kendilerini savunmasız kılan bağımlılıklardan kurtulmaları gerektiğini kaydetti.

Alman ordusunun Avrupa’daki konvansiyonel savunmanın belkemiği olması gerektiğini belirten Steinmeier, bunun için tüm toplumdan tam destek alması, gönüllü askerlik hizmetinin yeterli olmaması durumunda zorunlu askerlik hizmetine geri dönülmesi gerektiğinin altını çizdi.

Steinmeier, teknoloji alanında ABD'ye yönelik bağımlılığa dikkati çekerek, "Buna hiç de razı olmamalıyız. Biliyoruz ki bu üstünlük sadece dış politik güç anlamına gelmez, aynı zamanda dijital platformlar ve sosyal medya aracılığıyla iç politikamıza etki etme gücü anlamına da gelir. ABD hükümeti liberal ve birleşik Avrupa'yı zayıflatmaya kararlı olduğunu, bir yıl önce Münih'te bize açıkça söyledi." diye konuştu.

ABD yönetimiyle ilişkilerde pragmatik olunması ve temel çıkarlara odaklanılması gerektiğine işaret eden Steinmeier, şu ifadeleri kullandı:

"Mevcut Amerikan hükümetinin dünya görüşü bizimkinden tamamen farklıdır. Bu görüş, yerleşik kurallara, ortaklığa ve zamanla gelişen güvene hiç saygı göstermez. Bunu değiştiremeyiz. Bununla başa çıkmak zorundayız ancak bu dünya görüşüne yaklaşmak için hiçbir nedenimiz yok. Büyük güçler, kuralsız bir dünyada hayatta kalabilir kısa vadede, belki de bundan fayda bile sağlayabilir. Ancak bu bizim için geçerli değil."

Steinmeier, küresel dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde daha güçlü işbirlikleri kurulması gerektiğini vurguladı.

Dünyanın farklı bölgelerindeki bu ülkelerle ilişkilerin hem stratejik hem de karşılıklı fayda açısından büyük önem taşıdığını belirten Steinmeier, bu kapsamda Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) bölgesi, Körfez ülkeleri ve Türkiye’nin yanı sıra Kenya, Güney Afrika, Şili ve Brezilya’ya ziyaretler gerçekleştirdiğini hatırlattı.

Steinmeier, söz konusu ülkelerin de Almanya ile yakın ilişkiler kurmak istediğine dikkat çekerek, bu devletlerin bağımlılıklarını azaltmayı ve uluslararası ortaklıklarını çeşitlendirmeyi hedeflediğini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı, bu ülkelerin dünyanın sadece ABD-Çin rekabetine indirgenmemesi gerektiği konusunda hemfikir olduğunu ve Almanya’nın adil uluslararası düzene katkısını yakından izlediklerini sözlerine ekledi.

Katz, ordu komuta kademesiyle yaptığı değerlendirme toplantısında, kara saldırıları yürüttükleri Lübnan'a ilişkin konuştu.

Hizbullah tarafından kullanıldığını öne sürdüğü Litani Nehri üzerindeki 5 köprüyü hedef aldıklarını belirten Katz, İsrail ordusunun kalan köprülerde ve Litani Nehri'ne kadar olan bölgede "güvenlik kontrolünü sürdüreceklerini" söyleyerek kalıcı işgale işaret etti.

İsrail'in kuzeyindeki yerleşimlerin güvenliğini bahane eden Katz, Lübnan'ın güneyinden sürgün ettikleri 100 binlerce kişinin geri dönüşüne izin vermeyeceklerini söyledi.

Katz, Lübnan hükümetinin Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda adım atmadığını iddiasını da yineledi.

- İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart'tan beri İsrail'in saldırılarında 1039 kişinin hayatını kaybettiğini, 2 bin 876 kişinin yaralandığını duyurmuştu.

Lübnan hükümeti, İsrail'in işgali ve saldırıları nedeniyle Lübnan'da zorla yerinden edilenlerin sayısının resmi kayıtlara göre 1 milyon 162 bin 237 olduğunu açıklamıştı.

Batı Şeria'da sık sık Filistin köy ve kasabalarına baskınlar düzenleyerek mülklere, araçlara, halkın geçim kaynağı olan hayvanlara ve tarım arazilerine zarar veren İsrailliler, gerçekleştirdiği şiddet sarmalına bir yenisini ekledi.

Yüzlerce İsrailli, dün akşam saatlerinde Batı Şeria'nın kuzeyindeki Nablus kentine bağlı Deyr Hatab kasabasına baskın düzenledi, Filistinlilerin evlerini ve araçlarını kundakladı. Daha öncekilere kıyasla şiddetin dozunun oldukça artırıldığı bu saldırıda çok sayıda Filistinli yaralandı.

Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırdığı evlerdeki Filistinliler, dün akşam yaşadıkları can pazarının "yaşadıkları en zor gecelerden biri" olduğunu ifade etti.

- "Bizi öldürmek için geldiler"

Saldırı mağdurlardan Samir Ömer, AA'ya yaptığı açıklamada, dün gece yaşadıkları korku dolu anları anlattı.

"Eşim ve çocuklarımla evdeydik. Aniden evi taşlamaya başladılar; zorla içeri girmeye çalıştılar." diyen Ömer, şunları söyledi:

"Sadece kundaklamak için değil bizi öldürmek için geldiklerini anladım. Güçlükle kapıyı yüzlerine kapattık. Eğer kapıyı kapayamasaydık bizleri evin içinde yakacaklardı. Bizi insan olarak görmüyorlar, evde çocuk olduğunu bile umursamadılar."

Ömer, İsraillilerin arabasını ve evinin bir kısmını ateşe verdiğini belirtti.

Arabasının değerinin 40 bin dolardan fazla olduğunu; evini de birkaç sene önce inşa ettiğini belirten Ömer, zararın tahmin edemeyeceği kadar büyük olduğunu ifade etti.

- "Yaşadığımız korku tarif edilemez"

Ömer Abdullah ise "İsrailliler, amcamın evini bastı; kapı ve pencereleri kırdı, evi ateşe verdi." dedi.

Evin içinde mahsur kaldıklarını, yangın nedeniyle dumanın her yeri kapladığını kaydeden Abdullah, dumandan kaçmak için ikinci kata çıktıklarını belirtti.

Abdullah, "Ev ve araba dakikalar içinde yandı. Bu tarif edilemez bir korku ve dehşetti." dedi.

- Saldırıda 13 Filistinli yaralandı

Deyr Hatab Meclisi Başkan Vekili İbrahim Zamil ise İsraillilerin, dünkü saldırısında hafif ve orta şiddette en az 13 kişinin yaralandığını, bazılarına olay yerinde müdahale edilirken bazılarının tedavi için hastaneye nakledildiğini söyledi.

Zamil, "Deyr Hatab'da bu denli bir vahşet daha önce görülmedi. Geçmişteki saldırılar, Filistinli çiftçilerle sınırlıydı ancak bu seferki geniş çaplı ve kalabalık gruplar halinde gerçekleşti. Sanki mümkün olan en ağır zararı vermek istiyorlarmış gibiydi." ifadelerini kullandı.

Filistinli yetkili, bölge sakinlerinin hızlı müdahalesi, camilerin hoparlöründen yapılan çağrılar olmasaydı kayıpların çok daha fazla olacağını aktardı.

Olaylara müdahale sırasında sivil savunma ekiplerinin kasabaya ulaşmakta zorluk çektiğini belirten Zamil, İsrail ordusunun kasaba girişlerinde bulunduğunu ve itfaiye araçlarının girişini engellediğini; bunun da İsraillilere saldırılarını gerçekleştirmek için daha fazla zaman kazandırdığını kaydetti.

Zamil, evlerin içinde insanlar varken kundaklandığının altını çizerek, ev sakinlerinin alevlerden kaçmak için çatılara tırmandığını ya da yan kapılardan çıktıklarını dile getirdi.

Suudi Arabistan'ın milli petrol şirketi Saudi Aramco'dan AA muhabirine yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksaklıklar devam ederken, sevkiyatların farklı rotalardan devam ettiği ifade edildi.

Sevkiyat planlarının yeni koşullara göre revize edildiğinin belirtildiği açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Saudi Aramco, değişen bölgesel koşullara yanıt olarak Yenbu Limanı üzerinden alternatif ihracat rotalarıyla güvenilir enerji arzını sürdürmektedir. Ekiplerimiz, müşterilerimizle yakın işbirliği içinde çalışarak sevkiyatları güvenli ve verimli şekilde en üst düzeye çıkarmaya devam etmektedir. Sevkiyat planları yeni koşullara uygun şekilde güncellenmekte ve müşteriler düzenli olarak bilgilendirilmektedir. Bu süreçte önceliğimiz, piyasa istikrarını desteklerken güvenli ve kesintisiz operasyonları sürdürmektir."

İran'ın ABD-İsrail saldırılarına karşılık Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının ardından Yenbu Limanı, Körfez ülkelerinin ham petrol ihracatında başlıca çıkış noktalarından biri haline geldi. Yenbu'dan ham petrol ihracatı son 5 günde ortalama 3,66 milyon varil olarak kaydedildi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakere yürüttüklerine dair açıklamaları dünya gündemine bomba gibi düşerken, İsrail ordusu (IDF) sahada geri adım atmayacağı mesajını verdi. Yapılan resmi açıklamada, Tel Aviv yönetiminden aksi bir talimat gelene kadar İran topraklarındaki hedeflerin vurulmaya devam edileceği vurgulandı.

İran’ın Füze Gücüne Ağır Darbe: "470 Rampadan 330'u Kullanılamaz Halde"

İsrail ordu yetkilileri, operasyonun askeri bilançosuna dair çarpıcı veriler paylaştı. İddiaya göre;

• İran’a ait toplam 470 füze rampasından yaklaşık 330’u hava saldırılarıyla imha edildi veya yer altı depolarının girişleri vurularak kullanılamaz hale getirildi.

• Operasyonun başlangıcında günlük 90 füze ile yapılan misillemelerin, son dönemde günlük 10 füze seviyesine gerilediği belirtildi.

• İsrail istihbaratı, kalan 150 rampanın tespiti için arama faaliyetlerini sürdürüyor.

Tahran’ın Merkezinde Devrim Muhafızları Karargahı Vuruldu

Gece boyunca düzenlenen geniş çaplı saldırı dalgasında 100’den fazla mühimmat kullanıldı. İsrail ordusu, Tahran'ın merkezindeki Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Ana Karargahı'nın doğrudan hedef alındığını iddia etti. Vurulan tesisler arasında şunlar yer alıyor:

• Koordinasyon ve Besic güçleri yönetim merkezi,

• Kudüs Gücü üssü ve istihbarat karargahları,

• Deniz seyir füzesi ve balistik füze üretim/araştırma tesisleri.

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’daki tansiyonu düşürecek tarihi bir açıklamada bulundu. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden paylaştığı mesajda Trump, son iki gündür ABD ve İran arasında "derinlemesine, detaylı ve yapıcı" görüşmeler gerçekleştirildiğini bildirdi. Görüşmelerin odak noktasının bölgedeki düşmanlıkların kesin çözümü olduğu belirtildi.

Enerji Tesislerine Yönelik Saldırılar Ertelendi

Trump, görüşmelerdeki olumlu havaya dikkat çekerek, ABD Savaş Bakanlığına (Department of War) talimat verdiğini duyurdu. Bu kapsamda, İran’ın enerji santralleri ve kritik enerji altyapısına yönelik planlanan her türlü askeri harekat, 5 günlük bir süre için askıya alındı. Erteleme kararının, devam eden müzakerelerin başarısına bağlı olarak uzatılabileceği sinyali verildi.

Orta Doğu'da Yeni Bir Dönem mi Başlıyor?

Başkan Trump’ın "çok verimli" olarak nitelendirdiği bu görüşmeler, bölgedeki jeopolitik dengeleri kökten değiştirebilir. Diplomatik kaynaklar, bu hamleyi büyük bir çatışmanın eşiğinden dönülmesi için atılmış en somut adım olarak yorumluyor. Yapıcı tonun korunması durumunda, iki ülke arasındaki kronikleşmiş sorunların masada çözülmesi bekleniyor.

Savaş Bakanlığı Tetikte Bekliyor

Verilen 5 günlük ara, diplomatik kanalların sonuna kadar zorlanacağı kritik bir süreç olarak değerlendiriliyor. Trump, görüşmelerin gidişatına göre askeri seçeneğin hala masada olduğunu hissettirse de, mevcut "yapıcı havanın" kalıcı bir barışa dönüşüp dönüşmeyeceği dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.