Brent petrol fiyatlarının 80 doların üzerine çıkması ve döviz kurundaki hareketlilik, pompa fiyatlarına Cumhuriyet tarihinin en sert tek seferlik artışı olarak yansıdı. Sürücüler sabah saatlerinde istasyonlara geldiğinde tabelaların tamamen değiştiğini gördü. Peki benzin ve motorin fiyatları ne kadar oldu, eşel mobil sistemi nasıl çalışıyor?
Zam sonrası güncel akaryakıt fiyatları ne kadar?
Yeni fiyatlarla birlikte İstanbul Avrupa yakasında ortalama 60,40 TL olan motorinin litresi 72,85 TL'ye fırladı. Ankara'da motorin 73,95 TL'ye yükselirken, Hakkari gibi doğu illerinde 75,68 TL seviyesine ulaştı. Benzin fiyatlarında da benzer bir sıçrama yaşandı. Özellikle motorin grubundaki çift haneli artış, nakliye ve lojistik sektörünü doğrudan vuracak nitelikte.
Eşel mobil sistemi nedir, nasıl çalışıyor?
Fiyat şokunu hafifletmek amacıyla Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile eşel mobil sistemi yeniden yürürlüğe girdi. Bakan Mehmet Şimşek, fiyat artışının yüzde 75'ini devletin karşılayacağını açıkladı. Sistem şöyle işliyor: 2 Mart tarihi baz alınarak, bu tarihten sonra uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki yükselişe bağlı fiyat artışlarında ÖTV tutarları artışın yüzde 75'ine kadar düşürülecek. Böylece örneğin 10 liralık bir artışın yalnızca 2,5 lirası pompaya yansıyacak, kalan 7,5 lira vergiden karşılanacak.
ÖTV indirim limitleri ne kadar?
Eşel mobil kapsamında yapılabilecek maksimum ÖTV indirimi şöyle belirlendi: Benzinde litre başına 14,82 TL, motorinde litre başına 13,90 TL, LPG'de kilogram başına 11,38 TL'ye kadar vergi indirimi uygulanabilecek. Fiyatların düşmesi halinde ise azalış tutarının yüzde 75'ine kadar ÖTV artırılacak, ancak bu artış 2 Mart'taki seviyeyi geçmeyecek.
Savaş bitmedikçe fiyat baskısı sürecek
Sistem ilk olarak 2018 yılında döviz krizinde devreye alınmış, 2021 sonunda ÖTV'nin sıfıra yaklaşmasıyla kaldırılmıştı. O dönem Hazine'ye maliyeti 18 milyar lirayı aşmıştı. Şimdi İran-İsrail-ABD çatışmasının tetiklediği enerji kriziyle yeniden sahneye çıkıyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim sürdükçe petrol fiyatlarındaki oynaklığın devam edeceğini ve yeni artışların gündeme gelebileceğini belirtiyor. Eşel mobil olmasa motorin fiyatının çok daha yüksek seviyelere tırmanacağı ifade ediliyor. Özellikle nakliye maliyetlerinin artması gıdadan tekstile kadar pek çok sektörde zincirleme bir fiyat yükselişini de beraberinde getirecek.
Yorumlar
Kalan Karakter: