Hamaney'in öldürülmesi, 1979 İslam Devrimi'nden bu yana İran siyasi tarihindeki en büyük liderlik boşluğunu yarattı. 28 Şubat Cumartesi sabahı başlayan ve ABD'nin "Destansı Öfke", İsrail'in ise "Aslanın Kükremesi" adını verdiği eş zamanlı operasyonda Tahran'daki Pasteur Caddesi'ndeki "Beyt-i Rehbâri" yerleşkesindeki makamı doğrudan hedef alındı. İran devlet medyası haberi ilk saatlerde yalanlamış, ancak 1 Mart Pazar sabahı erken saatlerde Hamaney'in "şehadete ulaştığını" resmen kabul etti.
Hamaney'in ailesinden ağır kayıp
Devrim Muhafızları Ordusu'na yakın Fars Haber Ajansı, Hamaney'in ofisinden bilgi sahibi bir kaynağa dayanarak saldırıda aile içi kayıpları doğruladı. Buna göre Hamaney'in kızı, damadı, torunu ve gelinlerinden biri de hayatını kaybetti. Öldürülenler arasında oğlu Müçteba Hamaney'in de bulunduğu açıklandı. Müçteba, babasının halef adayları arasında en güçlü isim olarak gösteriliyordu. Hayatını kaybeden diğer aile bireylerinin isimleri henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Trump ve Netanyahu'dan peş peşe açıklama
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı yazılı açıklamada operasyonu üstlenerek Hamaney hakkında sert ifadeler kullandı. Trump, istihbarat ve gelişmiş takip sistemlerinden kaçamadığını, İsrail ile yakın işbirliği içinde hareket ettiklerini vurguladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise daha önce Hamaney'in konutunu hedef aldıklarını ve hayatta olmadığına dair güçlü işaretler bulunduğunu açıklamıştı.
Trump ayrıca saldırılarda İran'ın karar alma mekanizmasındaki çok sayıda üst düzey ismin de öldürüldüğünü aktardı. Savunma Bakanı Aziz Nasırzade ve Devrim Muhafızları Komutanı Tümgeneral Muhammed Pakpur da operasyonda hayatını kaybedenler arasında yer aldı.
İran'dan misilleme ve intikam yemini
Hamaney'in ölümünün ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail'e ve bölgedeki ABD üslerine yönelik kapsamlı bir misilleme operasyonu başlattığını duyurdu. "Hayber'in Fethi" adı verilen karşı saldırıda balistik füzeler ve insansız hava araçları kullanıldı. İran, İsrail, Ürdün, Bahreyn, Suudi Arabistan, Katar, BAE, Kuveyt ve Lübnan'daki hedefleri vurdu. Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'nin kubbesine siyah bayrak çekilirken, ülke genelinde kırmızı "intikam bayrağı" göndere çekildi.
İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, tüm senaryolara hazırlıklı olduklarını belirterek kırmızı çizgilerinin aşıldığını ve bunun sonuçlarının olacağını ifade etti. İran Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani ise ülkeyi bölme girişimlerine müsamaha gösterilmeyeceği uyarısında bulunarak vatandaşlara birlik çağrısı yaptı.
Hamaney'in ölümü sonrası İran'da yönetim krizi
Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından İran'da geçici bir yönetim konseyi oluşturulduğu bildirildi. Konseyde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın yer aldığı ifade ediliyor. Devrim Muhafızları Ordusu'nun yeni komutanlığına ise Ahmet Vahidi atandı. İran donanmasının Hürmüz Boğazı'nı deniz trafiğine kapattığı haberleri küresel enerji piyasalarında ciddi endişeye yol açtı. 37 yıla yakın süren Hamaney dönemi sona ererken, İran'ın siyasi geleceği derin bir belirsizliğe girdi.
Ali Hamaney kimdir
Ali Hamaney, 19 Nisan 1939'da İran'ın Meşhed kentinde Azerbaycan Türkü kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Küçük yaşlardan itibaren Meşhed, Necef ve Kum'daki medreselerde dini eğitim alan Hamaney, bu süreçte İslam Devrimi'nin gelecekteki önderi Ayetullah Humeyni ile tanıştı. Şah rejimine karşı muhalefet faaliyetleri nedeniyle altı kez tutuklandı ve sürgüne gönderildi.
1979 Devrimi'nin ardından hızla yükselen Hamaney, 1981'de bir camide düzenlenen bombalı suikast girişiminde ağır yaralanarak sağ kolunu kalıcı olarak kaybetti. Aynı yıl İran'ın cumhurbaşkanı seçildi ve sekiz yıl boyunca İran-Irak Savaşı'nın gölgesinde ülkeyi yönetti. Humeyni'nin 1989'daki vefatının ardından Uzmanlar Meclisi tarafından İran'ın ikinci dini lideri seçildi. O tarihten itibaren 37 yıla yakın süre boyunca ülkenin en üst siyasi ve askeri otoritesi olarak görev yaptı. Hamaney, Orta Doğu'da en uzun süre görev yapan liderlerden biriydi. 1964 yılından bu yana Mansure Hüceste Bakırzade ile evliydi ve altı çocuk babasıydı.
Yorumlar
Kalan Karakter: