Bölgede mahsur kalan yaklaşık 20 bin denizci ile 15 bin cruise yolcusu da durumu daha da kritik hale getirdi. Denizcilik sektörü, Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ni resmi olarak "savaş operasyonları alanı" ilan etti. Uluslararası sigorta şirketleri ise Körfez bölgesine yönelik savaş riski teminatlarını iptal etmeye başladı.
Hürmüz Boğazı neden bu kadar kritik?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'nin Hint Okyanusu'na açılan tek kapısı konumunda. İran, Irak, Kuveyt, Katar, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi büyük üreticilerin petrol ve doğal gazını dünyaya taşıyan bu dar geçit, küresel petrol arzının yüzde 20'sini bünyesinde barındırıyor. Günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol bu boğazdan geçiyor.
Boğazdan yapılan ham petrol ihracatında Suudi Arabistan günlük 5,1 milyon varil ile başı çekiyor. Onu sırasıyla Irak (3,3 milyon varil), BAE (2,6 milyon), İran (1,7 milyon) ve Kuveyt (1 milyon varil) izliyor. İşlenmiş petrol ürünleri ihracatında ise BAE ve Suudi Arabistan öne çıkıyor.
Çin ve Hindistan en büyük risk altında
Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrolün tek alıcısı olarak Çin, günde 5,3 milyon varil ile zirveye oturuyor. Hindistan 2 milyon, Japonya ve Güney Kore ise 1,7'şer milyon varil alıyor. Bu tablo, Asya ekonomilerinin boğazın kapanmasından en ağır bedeli ödeyeceğini açıkça ortaya koyuyor.
Sadece ham petrol değil, LNG ticareti de derin bir sarsıntı yaşıyor. Hürmüz Boğazı, küresel LNG ihracatının yüzde 20'sini taşıyan stratejik bir hat. Katar bu piyasada kilit konumda iken İran'ın Katar'daki LNG rafinerisine saldırı düzenlemesi sevkiyatları iyice aksattı.
Petrol fiyatları yüzde 13 fırladı, navlun maliyetleri arttı
Savaşın fitilini ateşlediği andan bu yana brent petrolün varil fiyatı yüzde 13'ün üzerinde yükseldi ve 85 doları aştı. Irak Petrol Bakanlığı da üretimi durdurma kararı aldığını açıkladı. Navlun ve sigorta maliyetlerindeki hızlı artış, tedarik zincirindeki gecikmelerle birleşince küresel piyasalar üzerindeki baskı katlandı.
Fitch ülke ekonomilerinde büyük gerileme bekliyor
Fitch Ratings, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kaldığı her bir hafta için Irak, Kuveyt, Bahreyn ve Katar'ın hidrokarbon ihracat gelirlerinin GSYİH'nin yüzde 0,4'ü oranında düşeceğini tahmin ediyor. Depolardaki rezervlerin satışıyla bir miktar telafi sağlanabileceği, ancak tam toparlanmanın güç olduğu öngörülüyor.
Gemiler Ümit Burnu'na yöneldi
Nakliye şirketleri rotalarını Ümit Burnu'na çevirmeye başladı. Windward verilerine göre buradaki günlük transit gemi sayısı 3 Mart itibarıyla 94'e çıkarak 7 günlük ortalamanın yüzde 35 üzerine tırmandı. Kızıldeniz'den sonra bir kez daha hayata geçirilen bu alternatif güzergah, seyahat sürelerini ve lojistik maliyetleri belirgin biçimde artırıyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: