İran'dan çok konuşulan nükleer program ve 'uranyum' açıklaması

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliğine ilişkin son gelişmeleri değerlendirdi. İslami, nükleer tesislere yönelik askeri saldırılar konusunda UAEA'nın tutumunu eleştirerek önemli açıklamalarda bulundu. Peki İran nükleer müzakerelerde ne talep ediyor?

İran UAEA'dan ne bekliyor?

UAEA'nın denetimi altındaki nükleer tesislere yönelik askeri saldırı konusunda yerine getirmediği bir sorumluluk bulunduğunu belirten İslami, "Bu sorumluluk, Ajans denetimi altındaki nükleer tesislere yönelik askeri saldırı konusunda tutum almasıdır. Eğer biz UAEA'nın denetimi altındaysak, Ajans'tan onay almışsak ve bu denetim süreci Ajans'ın güvenilirliğinin bir parçasıysa, Ajans nükleer tesislere yönelik bu saldırı karşısında sessiz kalamaz" dedi.

İslami, UAEA'nın siyasi ve profesyonellikten uzak bir tavır sergilediğini vurgulayarak eleştirilerini sürdürdü.

Ajans ile iş birliği devam ediyor mu?

İslami, "Saldırıya uğramayan merkezlerde Ajans'la düzenli temasımız sürdü. Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin izniyle Ajans müfettişleri denetimler için geldi ve savaşın ardından bu merkezler bugüne kadar denetlenip izlendi. Geriye kalan birkaç denetim de önümüzdeki günlerde yapılacak. Dolayısıyla güvence denetimi çerçevesindeki iş birliğimiz devam ediyor" dedi.

Barışçıl nükleer teknoloji hakkı ne anlama geliyor?

İslami, müzakerelere ilişkin değerlendirmesinde asıl meselenin İran halkının hakları olduğunu belirterek, "Ajans'ın kendi yasa ve tüzüğüne göre UAEA, barışçıl nükleer teknolojiyi teşvik etmek, desteklemek ve kolaylaştırmakla yükümlü. Tüm ülkelerin bu teknolojiden yararlanması gerekir. Bu hak ihlal edilemez ve hiçbir ülke bundan mahrum bırakılamaz" dedi.

Hasar gören tesislerin durumu ne olacak?

İslami, 12 günlük savaşta hasar alan nükleer tesislerin denetimine ilişkin prosedür konusunda Ajans'ın sessiz kaldığını ve hiçbir adım atmadığını söyleyerek, "Bu konuyu defalarca gündeme getirerek UAEA'ya ilettik. Bu yılki konferansta da bir taslak sunduk ve güvence denetimi altındaki nükleer tesislere saldırının yasaklanmasının gündeme alınmasını istedik. Ancak ABD'liler resmen mektup yazarak buna engel oldu" ifadelerini kullandı.

Zenginleştirilmiş uranyum yurt dışına çıkarılacak mı?

Zenginleştirilmiş uranyumun yurt dışına çıkarılacağı yönündeki iddialara da değinen İslami, "Bu konu, ülkeye karşı baskı unsurları ve farklı çevreler tarafından gündemde tutuluyor. Böyle bir mesele bizim gündemimizde olmadı. Bir yerde dile getirildiyse de muhtemelen bir öneri olarak ortaya atılmıştır. Ancak müzakerelerde bu konu ele alınmadı" ifadelerini kullandı.