İran-İsrail savaşının Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini durma noktasına getirmesi ve Brent petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, Türkiye'deki akaryakıt maliyetlerini patlama noktasına taşıdı. Dün benzine gelen 2.16 TL'lik zammın yüzde 75'i eşel mobil sistemiyle ÖTV'den (Özel Tüketim Vergisi) karşılanarak pompaya sadece 54 kuruş yansıtılmıştı. Ancak motorinde tablo çok daha ağır.
Eşel mobil kalkanı neden çöktü?
Eşel mobil sistemi, petrol fiyatları yükseldiğinde devletin ÖTV'den feragat ederek zammın tüketiciye yansımasını sınırladığı bir mekanizma. Ancak motorin grubunda bu marj tamamen sıfırlandı. Son dakikada Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeni bir vergi düzenlemesi yapılmadığı takdirde 5.70 TL'lik maliyet artışının tamamı vatandaşın cebinden çıkacak.
20 Mart itibarıyla yeni motorin fiyatları
Zammın yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye'nin büyükşehirlerinde motorin litre fiyatı 70 TL barajını aşacak. Tahmini pompa fiyatları şu şekilde oluşacak: İstanbul Avrupa yakasında 65.89 TL'den 71.59 TL'ye, İstanbul Anadolu yakasında 65.12 TL'den 70.82 TL'ye, Ankara'da 67.03 TL'den 72.73 TL'ye, İzmir'de ise 67.31 TL'den 73.01 TL'ye yükselecek. Benzin ve LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) fiyatlarında şimdilik yeni bir değişiklik beklenmiyor.
Enflasyon üzerinde tsunami etkisi yaratabilir
Motorin fiyatlarındaki bu sert artış yalnızca araç sahiplerini değil, nakliye ve lojistik maliyetleri üzerinden tüm tüketim zincirini etkileyecek. Özellikle yaklaşan tarımsal üretim sezonu öncesinde gıda fiyatlarında yeni bir enflasyon dalgası yaşanması kaçınılmaz görünüyor. Ulaşım, dağıtım ve üretim maliyetlerinin doğrudan yükselecek olması, market raflarına da kısa sürede yansıyacak.
Ekonomistler, motorinin iğneden ipliğe her sektörün temel girdisi olduğuna dikkat çekerek bu zammın zincirleme bir fiyat artışı tetikleyeceği uyarısında bulunuyor. Savaşın ne kadar süreceği ve petrol fiyatlarındaki yükselişin devam edip etmeyeceği, önümüzdeki dönemde akaryakıt fiyatlarının seyrini belirleyecek en kritik faktörler olarak öne çıkıyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: